Encyklopedia QNAP — atlas pamięci masowej i sprzętu
Profesjonalna, wizualna ściąga z wewnętrznej budowy QNAP — stos blokowy QTS, układ ZFS w QuTS hero, typy dysków, rozszyfrowanie tabliczki, okablowanie Ethernet i garść ciekawostek. Zweryfikowane z dokumentacją QNAP.
Jak QTS układa bloki od dysków fizycznych aż po system plików. Czytaj od dołu do góry — każda warstwa to abstrakcja nad poniższą. Nazwy urządzeń jak w rzeczywistej macierzy QTS.
👥 KLIENCI I SERWERYodbiorcy
Klienci plików SMB / NFS / AFP · inicjatory iSCSI (blokowo) · aplikacje i maszyny wirtualne
▲
🗂️ SYSTEM PLIKÓW ext4 + foldery współdzielone + migawkina wolumin
Jeden system plików ext4 na wolumin. Migawki są blokowe (redirect-on-write), trzymane w puli — odzyskiwanie z punktu w czasie (PiT)
▲
⚡ PAMIĘĆ PODRĘCZNA SSD — flashcacheopcjonalnie · na wolumin
Otacza pojedynczy wolumin/LUN tuż pod ext4 (cachedevN). Tryby: tylko odczyt / tylko zapis / odczyt-zapis. Przyspiesza gorące losowe I/O — to nie jest dodatkowa pojemność.
▲
🧱 PULA PAMIĘCI MASOWEJ LVM — VG + pula dm-thinwidok alokacji bloków
„Edytor partycji": tu wykrawane są woluminy grube i cienkie oraz blokowe LUN-y. Wolne miejsce w puli to realny limit zapisu.
WOLUMIN GRUBYcała pojemność zarezerwowana z góry
WOLUMIN CIENKI A na żądanie + migawki
WOLUMIN CIENKI Bna żądanie
BLOKOWY LUN iSCSIsurowy, bez ext4
WOLNE MIEJSCE W PULInadalokacja ≤ 20×
▲
🔁 WARSTWA DRBD — rqdrbd/dev/drbdN
Warstwa replikacji blokowej QNAP (zawsze obecna). W parze HA lustruje całą pulę blok-w-blok między dwoma kontrolerami / serwerami NAS.
▲
🛡️ GRUPA RAID — Linux md/dev/md1
Jeden lub więcej dysków spiętych przez RAID (0/1/5/6/10) w jeden odporny na awarie dysk logiczny.
ext4 (bezpośrednio)sformatowany wprost na grupie RAID
▲
GRUPA RAID /dev/mdNbez puli · bez dm-thin
▲
DYSKI FIZYCZNEwszystkie dyski w jednym woluminie
Najmniej warstw ⇒ najlepsza surowa wydajność (zwłaszcza losowe zapisy), ale bez migawek, bez Qtier, bez thin provisioningu; rośnie tylko przez dodanie dysków.
Grupa RAID
Jeden lub więcej dysków spiętych przez RAID w jeden odporny na awarie dysk logiczny.
DRBD (rqdrbd)
Warstwa replikacji blokowej między md a LVM; lustruje pulę w parach HA.
Pula pamięci masowej
Zagregowana pojemność grup RAID, która umożliwia elastyczne woluminy, migawki i Qtier.
Wolumin gruby
Pełny rozmiar rezerwowany w puli z góry: przewidywalny, nieco szybszy, obsługuje migawki.
Wolumin cienki
Zużywa miejsce puli dopiero przy zapisie; nadalokacja ≤ 20× wolnego miejsca; odzyskuje zwolnione bloki.
Blokowy LUN iSCSI
Surowe urządzenie blokowe w puli (z migawkami) — lepsze niż przestarzałe LUN-y plikowe.
Pamięć podręczna SSD
Opcjonalny akcelerator flashcache dla gorących odczytów/zapisów dowolnego woluminu; to nie pojemność.
Wolumin statyczny
Związany wprost z grupą RAID, bez puli: najszybszy i najprostszy, ale bez migawek / Qtier.
Widok alokacji bloków: pula pokazuje zajęte/użyte, zarezerwowane (woluminy grube + gwarantowana przestrzeń migawek) oraz wolne. Woluminy cienkie można zadeklarować znacznie powyżej pojemności fizycznej, więc realnym limitem jest „wolne miejsce w puli" — nie nominalne rozmiary woluminów. Przy 0 wolnych bloków zapisy do woluminów cienkich kończą się błędem, a niezabezpieczone migawki są usuwane.
QuTS hero zastępuje górny stos LVM/ext4 systemem ZFS (QNAP „QZFS"). Pamięci podręczne i dziennik zapisu podpinają się do puli; foldery współdzielone to datasety, LUN-y to zvole, a migawki leżą obok swojego folderu — wszystko w tej samej puli.
👥 KLIENCI I SERWERYodbiorcy
Klienci plików SMB / NFS · inicjatory iSCSI / FC · aplikacje i maszyny wirtualne
Każdy folder współdzielony to niezależny dataset ZFS (własna kompresja, deduplikacja, tryb sync, limit). Gruby / cienki ustawia się per folder. Migawki są typu copy-on-write, tylko do odczytu, trzymane w puli → z każdej migawki można utworzyć zapisywalny Klon.
Pamięci podręczne i dziennik zapisu podpinają się do puli; migawki są wypisane obok swojego folderu/LUN — nigdy jako osobne zamontowane partycje.
Termin ZFS
Nazwa w GUI QuTS hero
Rola
vdev
Grupa RAID
Dyski spięte na jednym poziomie RAID
zpool
Pula pamięci masowej
Agreguje vdev-y w jedną pojemność
RAID-Z1/Z2/Z3
RAID 5 / 6 / Potrójna parzystość (RAID-TP)
Pojedyncza / podwójna / potrójna parzystość
dataset
Folder współdzielony (gruby / cienki)
Obiekt plikowy (SMB/NFS)
zvol
LUN blokowy
Obiekt blokowy (iSCSI / FC)
ARC
L1 ARC (RAM)
Główna pamięć odczytu, zawsze aktywna
L2ARC
Pamięć podręczna odczytu (SSD)
Pamięć odczytu drugiego poziomu
SLOG / ZIL
ZIL Synchronized I/O Write Log
Odciąża zapisy synchroniczne
specjalny vdev
Specjalny vdev / metadanych
Metadane i tablica deduplikacji na SSD
migawka / klon
Migawka (RO) / Klon (RW)
Migawka COW / zapisywalna kopia
Ścieżka zapisu synchronicznego: zapisy synchroniczne (bazy danych, NFS sync, VM/iSCSI) są najpierw kronikowane w ZIL dla trwałości; dedykowany dysk SLOG skraca ich opóźnienie. Tryb sync ustawia się per folder: Standard (decyduje aplikacja) · Always (wymuś sync — najwięcej zyskuje na SLOG) · None (najszybszy, bez gwarancji). Typu pamięci podręcznej nie zmienisz po utworzeniu; pula w całości na SSD nic nie zyskuje na cache SSD.
03 Rozszyfrowanie tabliczki znamionowej dysku
Etykieta każdego dysku NAS koduje pełną specyfikację. Numer modelu to najgęstsze informacyjnie pole; reszta identyfikuje konkretny egzemplarz na potrzeby RMA, zgodności i gwarancji.
① Marka / rodzinaProducent + linia (WD Red Plus, IronWolf, N300).
② PojemnośćPodana w TB; zakodowana też w numerze modelu.
③ Numer modeluZakodowany ciąg specyfikacji — rozkład poniżej.
④ Kod datyTydzień/rok produkcji; wyznacza początek gwarancji.
Zastrzeżenie: pierwsze pola producenta (pojemność / format / klasa) są oficjalne, ale końcowe kody literowe (WD EFRX/EFZX/EFBX/EFPX/FFBX, Seagate VN/NE/NT) to nieformalne kody cech, a końcowe cyfry Seagate to znacznik rewizji, a nie „większy = lepszy". Zawsze potwierdzaj RPM / cache / CMR-vs-SMR w karcie katalogowej dokładnego, pełnego P/N — ta sama rodzina bywa w wariantach SMR (np. WD EFAX).
04 Okablowanie Ethernet — T568A / T568B i wtyk RJ45
Oba standardy używają tych samych 4 par skręconych (Niebieska · Pomarańczowa · Zielona · Brązowa) — różnią się tylko zamianą pary pomarańczowej i zielonej. Pin 1 jest po lewej, gdy złote styki są zwrócone do Ciebie, a zatrzask skierowany w dół/od Ciebie.
T568B (najczęstszy w patchcordach)
Pin
Żyła
Para
1
Biało-pomarańczowa
Para 2
2
Pomarańczowa
Para 2
3
Biało-zielona
Para 3 ◀ rozdz.
4
Niebieska
Para 1
5
Biało-niebieska
Para 1
6
Zielona
Para 3 ◀ rozdz.
7
Biało-brązowa
Para 4
8
Brązowa
Para 4
T568A (USA gov / mieszkalne)
Pin
Żyła
Para
1
Biało-zielona
Para 3
2
Zielona
Para 3
3
Biało-pomarańczowa
Para 2 ◀ rozdz.
4
Niebieska
Para 1
5
Biało-niebieska
Para 1
6
Pomarańczowa
Para 2 ◀ rozdz.
7
Biało-brązowa
Para 4
8
Brązowa
Para 4
A ⇄ B = zamiana par pomarańczowej i zielonej. Oba końce w tym samym standardzie = prosty (NAS ↔ przełącznik — typowy przypadek). Jeden koniec A, drugi B = krosowany / z przeplotem (stare połączenia urządzenie-urządzenie; dzisiejszy Auto-MDIX czyni to zbędnym).
Jak pary rozplatają się i wchodzą do wtyku (T568B)
Po co skręcanie: każda para jest skręcona, by znosić zakłócenia elektromagnetyczne (transmisja różnicowa). Rozplataj jak najmniej przy wtyku — poniżej ~13 mm (½″) — inaczej tracisz odporność na zakłócenia przy Gigabit/10G. Pary: 1 = Niebieska (4,5), 2 = Pomarańczowa, 3 = Zielona, 4 = Brązowa (7,8).
05 Typy dysków w NAS — kategorie i zastosowania
Nie każdy dysk nadaje się do NAS. Klasa dysku decyduje, czy będzie „grał w drużynie" macierzy RAID, czy ją psuł. Kolory odznak jak w klasyfikatorze SDLV.
Sedno sprawy — dlaczego dysk DESKTOP nie nadaje się do NAS: dyski desktopowe nie mają TLER/ERC. Gdy taki dysk natrafi na trudny do odczytu blok, próbuje go ratować nawet kilka minut. Kontroler RAID czeka tylko ~7 s — po przekroczeniu limitu uznaje sprawny dysk za uszkodzony i wyrzuca go z macierzy. Efekt: niepotrzebna degradacja i ryzykowna odbudowa. Do tego brak pracy 24/7, brak czujników drgań i kilkukrotnie niższy dopuszczalny zapis roczny. Dlatego to inne narzędzie do innego zadania.
NAS✓ OK — baza
Domowe i SOHO NAS-y 1–8 zatok, praca 24/7, lekkie i średnie obciążenia (backup, multimedia, pliki).
TLER/ERC ~7 s fabrycznie włączony — oddaje sterowanie RAID, nie wiesza się.
24/7 · do 8 zatok · ~180 TB/rok · 5400 obr.
MTBF ~1 mln h · gwarancja 3 lata.
WD Red Plus (EFRX/EFPX) · IronWolf (VN) · N300 (HDWG)
„TLER włączony — dysk gra w drużynie RAID, a nie ucieka z macierzy."
NAS Pro✓✓ moc
Wydajne NAS-y biznesowe i wielodyskowe, wirtualizacja, bazy danych, ciężkie obciążenia.
Brak ERC, brak gwarancji, masowe early-death i utrata danych.
„Tani cud z marketplace = pewna utrata danych. Nigdy w NAS."
Kategoria
RPM
Workload
MTBF
Gwar.
RV
TLER
Zatoki
Do NAS?
Desktop
5400/7200
~55 TB/rok
~0,6 mln h
2 lata
nie
nie
1
✗ NIE
NAS
5400
~180 TB/rok
~1 mln h
3 lata
ogr.
tak
do 8
✓
NAS Pro
7200
~300 TB/rok
~1,2 mln h
5 lat
tak
tak
do 24
✓✓
Enterprise
7200
~550 TB/rok
~2,5 mln h
5 lat
tak+
tak
bez limitu
✓✓✓
Monitoring
5400/7200
~180–550 TB/rok
~1–2 mln h
3–5 lat
część
tak
do 64 kam.
✓ CCTV
Archiwum/SMR
5400
niski
—
2–3 lata
nie
nie
—
✗ backup
Czarna lista
—
—
—
brak
—
—
—
✗✗✗
SMR vs CMR — czemu to klucz dla RAID:CMR zapisuje ścieżki obok siebie — zapis szybki i przewidywalny, idealny do odbudowy. SMR nakłada je jak dachówki, więc każdy nadpis przepisuje całą strefę; pod ciągłym zapisem odbudowy cache się zapełnia, dysk zawiesza się i przekracza timeout kontrolera (który uznaje go za martwy), a odbudowa rozciąga się z godzin na dni. Do RAID/NAS używaj wyłącznie CMR.
06 Systemy plików, cache i zasilanie (UPS)
Wydajność kontra bezpieczeństwo danych — i kiedy UPS przestaje być opcją, a staje się koniecznością.
ext4 (QTS)
Dojrzały, szybki, mały narzut CPU/RAM. Brak sum kontrolnych danych — nie wykryje cichego uszkodzenia.
+ wydajność− brak sum kontrolnych
ZFS (QuTS hero)
Sumy kontrolne danych i metadanych z samonaprawą, copy-on-write, RAID-Z bez „dziury zapisu". Kosztem CPU/RAM (ARC).
− ~5–20% surowej wydajności+ maksymalne bezpieczeństwo danych
Kompresja (ZFS):LZ4 ~0–5% CPUczęsto SZYBCIEJ (mniej I/O) — dla danych ściśliwych kompresja zwykle nie spowalnia, a przyspiesza (mniej do zapisania). ZSTD: większy zysk miejsca kosztem wyższego użycia CPU.
Tryby pamięci podręcznej SSD a UPS
Tryb
System
Co robi
Ryzyko / UPS
Read-only (tylko odczyt)
QTS
Kopiuje gorące odczyty na SSD. Oryginał na storage.
bezpiecznyUPS zalecany
Read cache / L2ARC
QuTS hero
SSD jako 2. poziom cache odczytu (rozszerza ARC).
bezpiecznyUPS zalecany
Write-only / Read-write (write-back)
QTS
Zapisy lądują najpierw na SSD, flush później. „Brudne" dane wiszą na SSD.
UPS KRYTYCZNYryzyko utraty danych
ZIL / SLOG (write log)
QuTS hero
Log zapisów synchronicznych na SSD.
UPS KRYTYCZNYzawsze w mirrorze
Gdzie grozi UTRATA DANYCH: write-back na pojedynczym SSD lub puli bez ochrony (Single/JBOD/RAID 0); SLOG bez mirrora; dyski bez PLP (Power Loss Protection) użyte jako cache zapisu; thin/over-provisioning przy nagłym zaniku zasilania. UPS KRYTYCZNYmożliwa utrata danych
Zasada kciuka: jeśli JAKIKOLWIEK zapis jest buforowany przed trwałym zapisem (write-back, SLOG, bufor dysku bez PLP) — UPS jest krytyczny. Jeśli cache służy tylko do odczytu — UPS jest zalecany. QNAP przy baterii UPS < 15% w ~30 s wymusza tryb auto-protection: zatrzymuje usługi i I/O, by zdążyć zrzucić bufory zapisu.
07 Atrybuty SMART — ściąga dla NAS
Progi wg parsera QNAP/SDLV. Poziom: ● KRYTYCZNY · ● OSTRZEŻENIE · ● INFO
● Krytyczne — backup natychmiast, planuj wymianę
ID
Atrybut
Znaczenie
Próg
Co zrobić
5
Reallocated_Sector_Ct
Sektory uszkodzone, przeniesione do puli zapasowej. Rośnie = dysk się sypie.
≥50
Backup; w RAID = ryzyko nieudanej odbudowy.
197
Current_Pending_Sector
Sektory podejrzane, czekają na realokację (niestabilne).
≥5
Backup, wymień. Często rośnie z 5/198.
198
Offline_Uncorrectable
Sektory nieczytelne, nieodwracalne.
≥1
Backup natychmiast, wymień.
187
Reported_Uncorrect
Błędy, których ECC nie naprawił.
>0
Mocny sygnał awarii — wymień.
10
Spin_Retry_Count
Dysk nie rozkręca się za 1. razem (silnik/mechanika).
>0
Bliski zacięcia — wymień.
184
End-to-End_Error
Błąd integralności na trasie cache↔talerz.
>0
Wymień dysk.
188
Command_Timeout
Polecenia przekraczają limit czasu (dysk się „wiesza").
≥100
Sprawdź kabel/zasilanie; jeśli rośnie — wymień.
NVMe / SSD (atrybuty nazwane)
—
Percentage_Used
Zużycie żywotności (% wypalonych cykli zapisu).
≥100 / ≥80 ostrz.
≥80% planuj wymianę; ≥100% wymień.
—
Available_Spare
Zapas bloków rezerwowych (%).
< próg prod.
Poniżej progu (zwykle 10%) — wymień.
—
Media_Errors
Nieodwracalne błędy nośnika NAND.
>0
Backup, wymień.
—
Critical_Warning
Bitowa flaga alarmu (spare/temp/read-only).
≠0
Każdy bit = poważnie. Diagnoza.
● Ostrzeżenie / ● info — obserwuj trend
ID
Atrybut
Znaczenie
Co zrobić
199
UDMA_CRC_Error_Count
⚠️ To zwykle KABEL / backplane, NIE dysk! Błędy transmisji SATA.
Przełóż dysk, wymień kabel, dociśnij w kieszeni. Liczy się, czy ROŚNIE.
194
Temperature_Celsius
Temperatura dysku (≥65°C krytycznie, ≥55°C ostrzeżenie).
W macierzy RAID: atrybuty 5 / 197 / 198 to nie tylko ryzyko jednego dysku — podczas odbudowy obciążenie rośnie i drugi słaby dysk może paść, co oznacza nieudaną odbudowę i utratę całej puli. Reaguj wcześnie.
Czym czytać: QNAP → Pamięć masowa i migawki → dysk → SMART (+ test szybki/rozszerzony); smartctl -a /dev/sdX; CrystalDiskInfo (Windows). Seagate: atrybuty 1/7/195 pokazują surowe wartości w milionach — to NORMALNE; patrz na VALUE/WORST vs THRESH, nie na RAW.
Jak nie utopić wydajności maszyn wirtualnych na granicy mocy procesora.
Overcommit vCPU : pCPU1:1 – 3:1 OK3:1 – 5:1 ryzyko6:1+ problemy · Sprzętową akcelerację (KVM) dostaje tyle VM, ile masz rdzeni fizycznych; powyżej — wolniejsza emulacja QEMU. Hyper-Threading dokłada tylko ~+30%, nie ×2.
Zaczynaj od 1 vCPU na VM i dokładaj dopiero, gdy obciążenie tego wymaga. Więcej vCPU niż trzeba = większy narzut planisty, nie wydajność.
Licz na rdzenie fizyczne, nie na wątki HT. Nie przydzielaj wszystkim VM łącznie więcej vCPU niż host ma rdzeni.
CPU hosta < 80%. Powyżej 90% to stan krytyczny — VM konkurują o cykle (rośnie steal time u gości).
Czytaj metryki w top/htop: %wa (czekanie na I/O — wąskie gardło dysków), %st (steal — za duży overcommit), %id (zapas mocy).
CPU pinning + NUMA dla obciążeń wrażliwych na opóźnienia: trzymaj vCPU i RAM w obrębie jednego węzła NUMA.
Nie przesadzaj z RAM (balon/overcommit) — przy braku pamięci host zacznie swapować i wszystkie VM zwolnią naraz.
VirtIO do dysku i sieci (dużo szybsze niż emulacja). PCIe/GPU passthrough tylko gdy naprawdę trzeba — urządzenie zajmuje wtedy jedną VM na wyłączność.
Wysokie %wa? Dorzuć szybszy storage/SSD. Wysokie %st? Zmniejsz liczbę vCPU/VM — host nie nadąża ich planować.
09 💡 Czy wiesz, że…?
Garść krótkich ciekawostek z historii pamięci masowej, pecetów, sieci i sceny — dla rozluźnienia między tabelami.
Pamięć masowa i komputery
1978
Intel 8086 dał początek architekturze x86 — jej dalekim potomkiem są dziś NAS-y QNAP z procesorami x86. Powstał jako „rozwiązanie tymczasowe" w miejsce opóźnionego iAPX 432… i napędza komputery do dziś.
1980
Fundament MS-DOS nazywał się QDOS — „Quick and Dirty Operating System". Microsoft odkupił go za ok. 75 000 $ — jeden z najlepszych interesów w historii IT.
1981
IBM pokazał pierwszego peceta — IBM PC 5150 (Intel 8088 4,77 MHz, PC DOS 1.0, ~1565 $) i rozpoczął erę komputerów osobistych.
DOS to „Disk Operating System" — bez okienek i myszki; wszystko wpisywało się w wierszu poleceń, a kultowy znak zachęty to A:\>
1956
Pierwszy dysk twardy świata — IBM 350 (RAMAC) — mieścił ~5 MB, miał 50 talerzy 24″ i ważył ponad tonę. Dziś tyle to jedno zdjęcie z telefonu.
1987
Skrót RAID z pracy Berkeley pierwotnie znaczył „Redundant Array of Inexpensive Disks"; „tani" szybko zmieniono na „Independent" — bo źle się sprzedawał.
1980 → 2007
Pierwszy dysk >1 GB (IBM 3380) był wielkości lodówki i kosztował 80–140 tys. $; na pierwszy domowy 1 TB (Hitachi 7K1000) czekano do 2007 — już za 399 $.
1984
Pamięć flash (SSD, pendrive) wynalazł w Toshibie Fujio Masuoka; nazwę „flash" zasugerował kolega, bo kasowanie przypominało błysk lampy aparatu.
ZFS jest 128-bitowy: zapełnienie takiej puli wymagałoby „więcej energii niż potrzeba do zagotowania oceanów" (Jeff Bonwick). Dlatego jego limity są praktycznie nieosiągalne.
1992
„Serwer plików" przerodził się w NAS: pierwsze zbudował Auspex, a jego inżynierowie założyli NetApp — protoplastę dzisiejszych NAS-ów, jak QNAP.
1963
Słowo „daemon" (proces w tle) ukuto w MIT od „demona Maxwella"; stąd usługi w tle Linuksa — też w Twoim NAS-ie — kończą się na literę „d".
„Bootowanie" pochodzi od „bootstrap" („podnieść się, ciągnąc za sznurowadła"): mały program ładuje większy, a ten cały system.
~2010
Dyski przeszły z sektorów 512 B na Advanced Format 4 KB — lepsza korekcja błędów i wydajniejsze wykorzystanie talerza.
„Big tower" to obudowa stawiana pionowo jak wieżowiec (zamiast leżących „pizza boxów"). Im większa wieża, tym więcej dysków i lepsze chłodzenie.
Sieć, FTP i scena
1971
FTP jest starszy niż WWW i TCP/IP: RFC 114 napisał Abhay Bhushan (MIT) w czasach ARPANET-u; na TCP/IP przeszedł w 1980, a pierwsza strona WWW ruszyła dopiero w 1991.
Legendarny katalog „pub" wziął się z anonimowego FTP (demon wu-ftpd): każdy mógł wejść bez konta, podając jako hasło swój e-mail.
1995
Pierwszym serwerem FTP dla Windows był Serv-U (shareware za 20 $); na uniksach królował ProFTPD.
FXP (File eXchange Protocol) przesyłał pliki wprost serwer↔serwer, z pominięciem łącza klienta; ta sama sztuczka (komenda PORT) umożliwiała atak „FTP bounce" — dlatego dziś FXP jest domyślnie blokowany.
lata 90.
Elitarne serwery sceny warez to „topsite'y" z systemem ratio (np. 1:3); „kurierzy" ścigali się (racing), kto pierwszy roześle nowy „0-day" — często przez FXP.
1978
Poprzednikiem był BBS: pierwszy (CBBS) uruchomiono w Chicago podczas śnieżycy, na modemie 300 bit/s; pliki słał protokół XMODEM.
1973
Ethernet opisał Bob Metcalfe w Xerox PARC (inspiracja ALOHAnet); dziś łączymy się tym samym standardem przez skrętkę z wtykiem 8P8C — potocznie RJ45.
1998
Nazwa Google to literówka słowa „googol" (10100); Page i Brin założyli firmę w wynajętym garażu, w oparciu o algorytm PageRank.
1983
Protokół SMB (udziały sieciowe w QNAP-ach) wymyślił Barry Feigenbaum w IBM; „CIFS" dorobił Microsoft w 1996 — to wciąż ten sam protokół. NFS opracował Sun (1984).
Encyklopedia QNAP · wizualna ściąga · opracowano na podstawie dokumentacji QNAP (QTS 5.2.x i QuTS hero 6.0.x) oraz źródeł branżowych. Motyw podąża za forum/przeglądarką; użyj przełącznika, by wymusić jasny lub ciemny.